من طلب شيء وجد وجد

1: men talebe şey’en ve cedde vecede

Manası: Kim bir şeyi ister talep eder ve ciddiyetle üzerinde durursa onu bulur, elde eder

من طرق بابا ولج ولج

2: men taraqa baben ve lecce velece

Manası: Kim bir kapıyı çalar, ve ısrar inat ederse içeri girer

من ثبت نبت

3: men sebete nebete

Manası: Kim sebat ederse büyür, gelişir, ilerler, başarır

من من من من من من من

4: men menne min mennin münne min mennin

Manası: Kim herhangi bir iyilik yaparsa, bir iyilik ona yapılır.

من دق دق

5: men dakka dukka

Manası: Kapı çalanın kapısı çalınır. Yani sen iyilik yaparsan sana da iyilik yapılır. Etme bulma dünyası

عادات السادات سادات العادات

6: ‘âdatüs sâdat sâdatül ‘âdat

Manası: Sadat, büyüklerin adetleri, adetlerin büyükleridir.

كلام الكباركبار الكلام

7: Kelâmul kibar, kibarul kelam

Manası: Büyüklerin sözleri, sözlerin büyükleridir.

كبرت بموت الكبراء

8: Keburtu bi mevtil kuberaa

Manası: Büyüklerin ölmesiyle büyüdüm. Yani aslında büyük değilim, büyük zatlar vefat edip ortalık boş kalınca beni büyük saydılar

إذا كان الوادي خاليا يكون الثعلب واليا

9: İza kânel vadiy khâliyen, yekûnus sa’lebu vâliya

Manası: Vadi aslandan boş kalınca tilki oranın valisi olurmuş..

كل إناء يترشح ما فيه

10: Kullü inâin yeteraşşehu mâ fîhi

Manası: Her kap içinde olanı sızdırır. Yani kişinin kalbinde olanlar neyse dışından görülenler de odur.

الظاهر عنوان الباطن

11: Ezzahir ‘unvânul bâtın

Manası: Dış görünüş iç alemin adresi, göstergesidir. Yani dışına bak içinde olanı anla

الأشياء تنكشف بأضدادها

12: El eşyâu tunkeşefu bi ezdadihâ

Manası: Herşey zıttıyla bilinir, manası açılır. Misal: Karanlık aydınlıkla anlaşılır, çirkin güzelin varlığı ile bilinir.

İmam Mahmud Efendi ks: Yaratılmış olan herşeyin zıttı vardır gecenin zıttı gündüz, fakirliğin zıttı zenginlik olduğu gibi. “El eşyâu tunkeşefu bi ezdadihâ” ibaresi gereğince eşya zıtlarıyla anlaşılır. Mevla Tealanın zıddı yok ki anlaşılsın. Ancak Mevlanın misali vardır. Lamba güneşe benzer. İnsan ruhu da Allahu Tealanın Sıfat-ı Sübutiyyesine böyle benzemesi vardır” (Sohbetler)

Derleyip sunan: İsa Erdoğan

Sonraki: 2 bölüm  >>