Soru: Bazı imamlar cemaatten acele edenleri düşünerek intikal tekbirlerini hareketin sonunda getiriyorlar. Maksat “cemaatin imamdan önce ruku ve secdeye gitmemesi” Diğer hocalar ise hareket başlar başlamaz “Allahu Ekber” diyorlar. Doğrusu nedir?

Cevab:

Fıkıh kitaplarımızda yazar:

“ومن سنن الانتقال أن يكبر مع الانحطاط ولا يرفع يديه؛ لما تقدم.. (البدائع الصنائي ل إمام ابو بكر الكاساني)

“Intikalin sünnetlerinden biri de düşüş (eğilme) ile birlikte tekbir almasıdır..” [Bedâiğu Ssanâî]

Sünnet olan, tekbiri intikalle birlikte almak olunca, bunu intikalin sonuna veya ortasına geciktirmek de elbette sünnete muğayir olacaktır.

“Cemaat imamdan önce gitmiş olmasın” gerekçesi bir sünneti tebdil etme izni vermez bize. çünkü ibadetler teabbüdîdir ictihada mesağ yoktur.

Bunun çaresi cemaati terbiye etmektir. “Ey cemaat ne kadar ecele etseniz imamdan önce gidip imamdan önce kalksanız yine namazı erken bitiremezsiniz ancak namazınızı ifsad etmiş olursunuz” demelidir.

Şunu tecrübe ettik: eğer imam namazı tadili erkânda mübalağa ederek ağır ağır kıldırsa cemaat buna alışıyor ve tekbir sesini duymadan hareket etmiyor.

Ayrıca cemaatin erken hareketi genelde ruku ve secdeye giderken oluyor, kalkarken değil. Hadislerdeki tehditler ise erken gidene değil, erken kalkana..

Dolayısıyla ruku secdeye erken giden cemaatin namazında aslında sıkıntı yok.
“و عجلت إليك رب لترضي”

Son olarak

(Birinci safta ve imamın hizasında olan dışında) Cemaat, imamın hareketini ancak tekbiri işitmekle bilir. Imam tekbiri intikalin sonunda veya ortasında okuyacak olsa şöyle bir sorun ortaya çıkıyor:

Rekata yetişmek için gelen mesbuk, rukuya (ve tabi olarak rekata) yetiştim zanneder, halbuki imam çoktan rukudan kalkmış olur. Ama imam sünnet üzere “Semi’a Allaahu..” derken rukudan kalkma hareketi başlatsa arkadan gelenler de imama nerde yetişmiş olduğunu bilmiş olurlar. Rekâta yetişmediği halde yetişmiş olduğunu zannetme ve namazı eksik kılma vartasına düşmemiş olurlar..

isa erdoğan, 30.08.18