Alevilik Nedir | Alevilik İnancı

5 Haziran 2026

Bismillahirrahmani‌rrahim

Alevilik hakkında net ve kesin tanılar tarifler yapmak esasında güçtür. Çünkü Aleviliğin yazılı net bir öğretisi yok. Yeni yeni yazılanlar üzerinde de Alevilerin bir ittifakı yok. Alevilik yöreden yöreye değişen bir kültürel oluşum mahiyetinde. Türkiye Diyanet kurumu İlahiyat akademisyenleri Aleviliği konumlandırmada yaptıkları çalışmada “Aleviliğin İslam dışı farklı bir din olmadığına” hükmettiler. Artık İslam içinde bir mezhep midir, yoksa tarikat benzeri bir oluşum mudur durumunu tespit etmek gerekiyordu. bağımsız mezhep olabilmesi için inanç veya amel boyutunda müstakil derli toplu bir söylemi olması gerekirdi ki yok ! Geriye bir tarikat olması durumu kalıyor ki ilim dünyası da Aleviliğin ancak bir tarikat olacağına karar verdiler.

Alevi, kelime olarak Hz Ali’ye mensup olan, Ali taraftarı demektir. Hz Aliyi sevenler manasına gelebilir

Alevi, Hz Ali ve 12 imam sevgisini merkeze koyan, Sünni ve şii olmayan, cami yerine cemevinde toplanan, namaz kılma yerine semah’a katılan, ramazan orucu yerine aşure orucu ve 12 imam orucuna inanan, Hac ve zekatı kendine zorunlu göremeyen, Hıristiyanlık-Şamanizm etkilerini barındıran İslami kültürün bir parçası olan kişi

Alevi Müslüman mıdır ?

Ben müslümanım diyen kimseye “hayır değilsin” deme hakkımız olamaz. Lakin İslam inancının 6 esası ve İslam’ın 5 ameli şartı var. Bunlara iman eden ve şartları kabul eden kişi Müslümandır. Ama İslam’da namaz yoktur! Namazı sünniler uydurdu! Ramazan orucu yoktur! Beytullah’ı haccetmek yoktur! Kırkta bir zekat yoktur!” şeklinde iman ve İslam şartlarından birini reddeden, Müslüman olamaz. 

İmanın şartları Allah’a inanmak, Onun meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe, kaza ve kaderin Allah’tan olduğuna inanmaktır.

İslam’ın şartları Allah’tan başka ilah olmadığına ve Hz Muhammed Allah’ın kulu ve peygamber olduğuna kap ile tasdik dili ile şahitlik yapmak, günde 5 vakit namaz kılmak, her sene Ramazan ayında oruç tutmak, malın kırkta birini her yıl zekat vermek, ömürde bir defa Kâbe’yi haccetmek

Alevilikten vazgeçip Ehli Sünnet saflarına dönmüş bir hocaya “aleviler müslüman mıdır?” diye sorduğumda epey tereddüt etti, evet tabi ki müslümandırlar diyemedi

Alevi Kaynaklarında Alevi İnancı (Alevi-Bektaşi İnancının Esasları Kitabı)

“..Alevilikte Kuran’da geçen şekilsel emirlere vs. uyulmaz. Kuranı kerimi Aleviler, Hz. Muhammed’in ölümünden sonrada katmalarla oluşturulan bir kitap olarak kabul ederler. Ayrıca bugün piyasada olan resmi Kuranların orijinal ve tam olmadığına inanılır. Kuranın Hz. Muhammed’in ölümünden 20 yıl sonra halife Osman tarafından toplatılıp yazıldığı, orijinal el yazmaların ve ondan sonra yapılan kopyaların birkaç defa yakıldığı bilinmektedir..” Sayfa 25

“..Zaman içerisinde Alevilik gelişerek İslam’dan çok farklı bir inanç kurum ve kuralları ortaya çıkarmıştır. Bugün İslam’da varolan 5 şart ve inanç pratikleri Alevilikte yoktur. Alevilikte olan inanç pratikleri Cem vs. İslam’da yoktur. Alevilik sembolik olarak İslam’dan bazı isim ve terimleri almış, Ehlibeyt sevgisi, Hz. Ali ve İmam Hüseyin davasına sahip çıkmıştır, fakat ne onların, nede İslam’ın şeriat kurallarına uymamıştır..” Sayfa 26

“..Alevi-Bektaşi inancının kökenleri (kaynakları) hakkındaki tezler: 1. Şiilik tezi, 2. Şamanizm tezi, 3. Eski Ortadoğu ve Anadolu kültürleri tezi, 4. Senkretist (Sentez) tezi olarak dört ana gruba ayırmakta. Yani genel olarak yazılı kaynaklarda Anadolu’da yaşayan Alevi kitlelerin
inançlarının ya Sünni-Şii ayrılığına dayandığı; veya eski Türklerin inançlarına veya Şamanizm’e dayandığı; veya eski Ortadoğu ve Anadolu inançlarına dayandığı ifade edilmektedir. Bazı çalışmalarda ise bunların hepsinin etkili olduğunu düşünen sentez tezini savunulmaktadır. Anadolu’da Alevilik konusunun açıklanmasında sentez görüşlerin daha geçerli olduğu görülmektedir..” Sayfa 26

Bu kitap DABF’ın Danimarka hükümetinden Alevilik bağımsız bir İnançtır başvurusu üzerine bunu delillendirmek için Feramuz Acar başkanlığında DABF’nin oluşturduğu bir kurul tarafından, Alevi araştırmacı yazar Dr. Ali Yaman ve Hüseyin Gazi Metin, Hasan Kılavuz, Erdoğan Arslan, gibi dedelerin, ayrıca üyelerimizin katkı ve görüşlerine başvurularak hazırlanmıştır. İnanç başvurumuz ayrıca Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu dedeler kurulu, ve ayrıca DABF ve üye derneklerin genel kurullarında onaylanarak, yetkili makamlara verilmiştir.

Aleviliği İslam’dan ayrı bir din ve bağımsız inanç olarak resmen kabul eden ülkeler

Danimarka 2007, İsviçre 2012, İngiltere 2015, Almanya 2020, Avusturya 2022, yılarında alevi stk ların talebi ve müracaatı sonucunda aleviliği islamdan ayrı bir din ve bağımısz bir inanç olarak kabul ettiler

Aleviliği İslam öncesine dayandıranlar?

Aleviliğin kökenini tespit için yapılan araştırmaların birinde pratik alevilikte görülen birtakım şaman inanç ve ritüeller üzerine aleviliği büsbütün islamdan koparıp şamanizme mal etmek isteyen olmuştur. Bizim düşüncemiz bu yaklaşımın alevi vatandaşlarımızı türkiye toplumundan ayırıp ayrılık ve kargaşa çıkarmak isteyen bazı mihrakların bir misyonundan ibaret. Türkiye’de bazı ilah tanımaz, seküler ve ateist kişiler Türkiye Halkı içerinde sosyal statü elde edebilmek için kendilerini Alevi diye tanımlamışlar Alevilik içerisinde gizlenerek yer edinmeye çalışmışlardır. Bunlar Aleviliği İslam öncesine dayandırmak isterler! “Alevi” peygamberimizin damadı, İslam’ın 4. halifesi Hz Ali’ye mensup olanlar” demek olduğuna göre İslam öncesi Alevilik iddiası garazlı, tutarsız bir iddiadan ibarettir

Alevilik kaç çeşittir?

Temelde alevilik 3 çeşittir; mutedil Alevilik, karma Alevilik, sapkın alevilik.

Mutedil Alevilik; İslam inancı sairesinde İslam’ın helal ve haramlarını, namazı orucu kabul eden, Müslümanlık içinde bir tarikat konumunda olan alevilik, Hacı Bektaşı Veli’yi, Ahmed Yesevi’yi kendilerine önder ve örnek alanlar

Karma Alevilik; Hak İslami unsurları barındırmakla beraber islam’a aykırı bazı inanç ve eylemleri de taşıyan alevilik

Sapkın alevilik; Hz Ali ilahtır veya Cebrail yanlış etti aslında Hz Aliye gelmeliydi” türünden küfür ve şirk içerikli inanışları olan alevilik, veya tanrı-alem bir bütündür, Hak-Muhammed-Ali üçlemesi tanrıdır!” diye inanan kişiler bu sınıfa girer

Alevilikte İSLAM izleri

ALLAH inancı, Hz Muhammed hak peygamber, Hz Ali Peygamberin damadı ve halifesi, Ahiret hayatı cennet cehennem vardır haktır.. Kuran Allahın hak kitabı, Şeriat Tarikat Marifet Hakikat 4 kapıdır.

Alevilikte İSLAM’A Aykırı olan görüşler

Tanrı ile kainat bir bütündür, Tanrı Hak-muhammed-ali üçlemesidir, Kuran bozulmuş ve eksiktir, cami Allahın evi değil gidilmez, Cemevi kutsal ibadet mekanı, Kuranda geçen salat Sünnilerin kıldığı namaz değil.. Namaz yerine semah dönmelidir, kadın erkek eşittir birlikte cema olmalıdır, tesettür gereksizdir kadınlar dekolteli olabilir, Kabeye hacca gitmek gereksizdir kusal ev insanın gönlüdür, zekat vermek gereksizdir!

Alevilerin Türkiye Hükümetinden Talepleri

Alevilik islam’dan ayrı bir inanç olarak kabul edilsin
Okullarda zorunlu din (islam) dersi kaldırılsın
Diyanet kurumu kapatılsın, alevilerin vergileriyle imamlara maaş verilmesin
Alevilerin olduğu köylerdeki camiler yıkılsın
Cemevleri ibadethane olarak kabul edilsin ve Dedenin (alevi din adamı) maaşını devlet versin

Türkiye Aleviliğinin Akibeti ?

Laik Cumhuriyetin kuruluşu ile beraber Türkiye’de tarikat ve tekkelerin kapatılması diğer tarikatlar gibi Aleviliği de yer altına inmeye gizlenmeye sevk etmiş ve bu şekilde resmi kurumsal kimliğini kaybetmiş alevilik bir nevi sahipsiz başı boş kalarak, Hacı Bektaşın 4 kapı 40 makam öğretisinden uzaklaşarak bilgisiz kişilerin güdümüne girmiştir. Hz Ali, Hz Hasan Hz Hüseyin ve diğer ulu imamların inancına, yaşantısına taban tabana zıt birtakım hurafelerin pençesine düşmüş Türkiye aleviliğinin gerisinde devlet koruma ve kontrolünü kaybetmiş olmaları ve aleviliği kasıtlı olarak istismar eden odakların manipülesine açık hale gelmiş olmaları yatmaktadır.

Alevilik inanç ve prensipleri diye sunulan şeylerin ne Kurandan ne Peygamberin ve Ehli Beytinin yaşantısından hiç bir delile sahip olmayışı Türkiye Aleviliğinin ne denli dezenformasyona uğradığının açık göstergesidir

Alevilik ile batınilik arasındaki ilişki

Batınilik Kurandaki ayetlerin görülen tatbik edilen biçimleri dışında içsel gizli manaları olduğu, bunu ise yalnızca sırra ermiş ender kişilerin (12 imamın veya dedelerin) anlayabildiği görüşüdür. Tarihte bu savla ortaya çıkmış bir islam fırkası mevcuttur. Alevilikte de bu görüşün etkileri görülmekte ve Allahın birliği, namaz, oruç hac zekat gibi islam şartlarını bu batıni felsefe ile yorumlamış ve ortaya bambaşka bir inanç ve dini ritüeller çıkarmışlardır. Bu batıni yaklaşımla “siz namazı inkar ettiniz, bu küfürdür” denildiğinde “hayır inkar etmiyoruz namaz/salat var elbette Allah’ın emri ama sizin bildiğiniz gibi değil o iş..” diyerek işin içinden sıyrılmışlardır. bu açıdan alevilikte batınilik kadar ibahilik (haramlar mübah) felsefesi de mevcuttur

Alevilik ritüelleri

12 imamı ve 14 masumu canından çok sevmek
Ya Hak Ya Muhammed Ya Ali diyerek üçleme yaparak ikrarda bulunmak
Cemevine gitmek, en az ayda bir ceme katılmak
Dedenin huzurunda divan durmak, darda durmak (sorgulanmak)
Semah dönmek veya izlemek, semah başlayınca dışarı çıkılmaz
Kadın erkek karışık birlikte bulunmak, kadınlar tesettür etmek zorunda değil
Semah esnasında bele kuşak bağlamalı ve ayak çıplak olmalıdır
Kerbela Hz Hüseyinin katlini anmak, matem tutmak, dövümek
12 imam orucu (matem orucu) tutmak, Hz Hüseyinin çektiği acı ve susuzluğu anımsamak
Aşure günü aşure dağıtmak

Cemevi

Yazılıyor

Alevi dedesi

Yazılıyor

Semah

Yazılıyor

12 imam orucu

Yazılıyor

Araştırma: İsa Erdoğan

Bir yorum

Bir Yorum Yazın